آموزش الگوریتم غربال برای تعیین اعداد اول
یکی از روش های مهم و کاربردی برای پیدا کردن اعداد اول در یک بازهی عددی، استفاده از الگوریتم غربال میباشد. به دلیل اهمیت این موضوع در ریاضی پایهی هشتم، در این آموزش از مدرسه رفلاین، الگوریتم غربال را مرحله به مرحله یاد میگیریم و با حل مثال، نحوهی تعیین اعداد اول در یک بازه مشخص را بررسی میکنیم.
برای مطالعه و یادگیری سؤالهای چالشیتر این مبحث، میتوانید به مقالهی الگوریتم غربال | مثالهای چالشی + پاسخ تشریحی | ریاضی هشتم مراجعه کنید.
برای یادگیری بهتر این روش، در ادامه مراحل بهدست آوردن اعداد اول 1 تا 40 را بررسی میکنیم:
برای اجرای الگوریتم غربال، مضربهای اعداد اول را به ترتیب خط میزنیم:
مرحلۀ اول:
ابتدا عدد 1 را که نه اول است و نه مرکب خط میزنیم. سپس مضربهای عدد 2 (به غیر از خودش) را که همگی مرکب هستند، خط میزنیم. توجه داشته باشید که اولین مضرب 2 که خط میخورد 2 به توان 2 یا 4 میباشد.
مرحلۀ دوم:
همه مضربهای 3 (به غیر از خودش) را خط میزنیم. توجه کنید که مضربهای 6، 12، 18 و … به خاطر اینکه مضرب 2 نیز هستند، در مرحله قبل خط خورده اند. اولین عددی که در این مرحله خط میخورد، عدد 3 به توان 2 یا 9 است.
مرحلۀ سوم:
مضربهای 5 (به غیر از خودش) را خط میزنیم. بعضی از مضربهای 5 مانند 10، 15، 20 و … قبلا خط خورده اند. اولین مضرب 5 که خط میخورد، عدد 5 به توان 2 یا 25 است.
مرحلۀ چهارم:
حال اگر بخواهیم مضربهای 7 را خط بزنیم، اولین عددی که باید خط بخورد 7 به توان 2 یا 49 است که در بین اعداد نیست. پس الگوریتم کامل است و دیگر خط زدن را ادامه نمیدهیم.
اکنون دور اعداد باقی مانده را خط میکشیم. این اعداد، اعداد اول بین 1 تا 40 میباشند.
حال برای اینکه با سوالات تعیین اعداد اول بیشتر آشنا شویم، در ادامه به حل چند مثال مهم میپردازیم:
سؤال 1
اعداد اول 51 تا 70 را به کمک غربال مشخص کنید و به سوالات زیر پاسخ دهید:
الف) عدد 63 به کمک مضربهای کدام عدد خط میخورد؟
ب) کدام عدد به عنوان آخرین عدد خط میخورد؟
پ) اولین عددی که به کمک مضربهای 3 خط میخورد کدام است؟
پاسخ تشریحی:
ابتدا اعداد 51 تا 70 را مینویسیم. سپس مضربهای اعداد اول (2، 3، 5 و 7) را به ترتیب خط میزنیم.
توجه داشته باشید که چون 11 به توان 2، یعنی 121، از 70 بزرگتر است، لازم نیست مضربهای 11 را بررسی کنیم!
در مرحله اول مضربهای عدد 2 (به غیر از خودش) را خط میزنیم:
در مرحله دوم مضربهای عدد 3 (به غیر از خودش) را خط میزنیم:
در مرحله سوم مضربهای عدد 5 (به غیر از خودش) را خط میزنیم:
و در مرحله آخر باید مضربهای عدد 7 (به غیر از خودش) را خط بزنیم؛ همانطور که میبینیم قبلا همگی خط خوردهاند. اعدادی که باقی ماندهاند، اعداد اول 51 تا 70 هستند و فقط کافی است دور آنها را خط بکشیم:
حالا میتوانیم با توجه به مراحلی که انجام دادیم به پرسش های الف تا پ پاسخ دهیم:
الف) عدد 63 به کمک مضربهای کدام عدد خط میخورد؟ 3
ب) کدام عدد به عنوان آخرین عدد خط میخورد؟ 65
پ) اولین عددی که به کمک مضربهای 3 خط میخورد کدام است؟ 51
سؤال 2
اول یا مرکب بودن هر کدام را مشخص کنید. (به همراه راه حل) 129 113
پاسخ تشریحی:
ابتدا جذر تقریبی عدد 113 را بدست میآوریم:
به این ترتیب مشخص میشود که باید بخش پذیری عدد 113 را بر اعداد اول کوچک تر یا مساوی 10 یعنی (2، 3، 5 و 7) بررسی کنیم:
و به این ترتیب چون عدد 113 بر هیچ یک از اعداد اول کوچکتر از 10 بخش پذیر نیست، پس عدد اول است.
حال به بررسی عدد 129 میپردازیم. مطابق بالا، ابتدا جذر حدودی عدد 129 را بدست میآوریم:
بخش پذیری عدد 129 را بر اعداد اول کوچک تر یا مساوی 11 یعنی (2، 3، 5، 7 و 11) بررسی میکنیم:
129 بر 3 بخش پذیر است، پس یک عدد مرکب است و نیازی به بررسی سایر اعداد اول نوشته شده نیست.
این آموزش چقدر برای شما مفید بود؟
کم .................... متوسط ................... زیاد
0 / 5. 0
1 دیدگاه
به گفتگوی ما بپیوندید و دیدگاه خود را با ما در میان بگذارید.
بسیار عالی